Huyền thoại

MẸ ANH HÙNG

Chiến tranh đã đi qua nhưng nỗi đau, mất mát vẫn còn đó, “ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ, các anh không về mình mẹ lặng im...”. Cho đến hôm nay vẫn còn những người mẹ, người vợ mòn mỏi chờ chồng, mong con, các lớp cha anh đi không về, vì độc lập, tự do, vì bình yên cho Tổ quốc.

ĐI THEO TIẾNG GỌI NON SÔNG

TRONG căn nhà nhỏ ở thị trấn Sơn Dương, huyện Sơn Dương, chúng tôi gặp Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Cải, bà có chồng và con trai cả là liệt sỹ. Chồng bà hy sinh trong kháng chiến chống Pháp, con trai hy sinh khi bảo vệ biên giới phía Bắc vào năm 1984.

Người chồng đầu là liệt sỹ đã mất cách đây hơn 70 năm, 7 thập kỷ đã trôi qua nhưng những ký ức về ông bà vẫn nhớ mãi. Ông ra đi khi ông bà mới kết hôn được vài tháng. Bà kể, ông tên là Ngô Văn Xếp, hai người cùng quê Hưng Yên, ngày ông bà cưới nhau là lúc cuộc kháng chiến chống Pháp đang vào hồi ác liệt, ông lúc nào cũng căn dặn bà cố gắng ở nhà bình an để ông yên tâm chiến đấu với niềm tin chúng ta sẽ toàn thắng. Vậy mà cuối cùng ông lại ra đi.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải thắp hương cho chồng và con tại nghĩa trang liệt sỹ huyện Sơn Dương.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải thắp hương cho chồng và con tại nghĩa trang liệt sỹ huyện Sơn Dương.

Hơn 30 năm sau, người con trai cả Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải là Vũ Đình Vinh cũng lên đường đi chiến đấu. Chiến trường Hà Giang, biên cương tổ quốc ngày ấy khốc liệt vô cùng, biết anh đi lành ít dữ nhiều, mẹ chỉ dặn anh hãy vững niềm tin, chiến đấu hết mình để bảo vệ quê hương, bảo vệ những người mà con yêu quý, mẹ chỉ cần con còn sống trở về dù có làm sao cũng có mẹ lo. Nhưng rồi vào ngày 29 Tết năm 1984, người chiến sỹ Vũ Đình Vinh đã anh dũng hy sinh.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải luôn coi bức ảnh chân dung liệt sỹ Vũ Đình Vinh là một kỷ vật vô giá.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải luôn coi bức ảnh chân dung liệt sỹ Vũ Đình Vinh là một kỷ vật vô giá.

Theo lời kể của ông Vũ Văn Hoàng, con trai út của mẹ Lê Thị Cải thì sau khi anh Vinh mất 1 tháng mới có giấy bảo tử về nhà, khi ấy ông còn nhỏ nhưng thấy mẹ đã khóc rất nhiều. Ông Hoàng kể: “Vừa đón Tết xong thì nhận tin anh mất, mẹ khóc rồi cố gắng liên lạc để biết thêm thông tin về anh, nơi mà anh hy sinh nhưng do chiến tranh ác liệt nên không thể lên được. Đến năm 1987, chiến sự tạm yên mẹ tự mình lên Hà Giang đón anh trở về. Mẹ tôi tâm niệm, anh phải về đây bên mẹ, bên gia đình để mẹ yên tâm, dù sau này mẹ mất đi thì cũng có các em chăm lo hương khói cho anh. Cứ đến ngày 29 Tết hàng năm mẹ lại ngồi xem lại tấm ảnh ngày anh nhập ngũ và bảo với con cháu mẹ luôn tự hào về anh.”

Mẹ Cải kể cho đoàn viên, thanh niên đến thăm những câu chuyện xúc động về thời chiến, về những người thân của mẹ đã hy sinh.

Mẹ Cải kể cho đoàn viên, thanh niên đến thăm những câu chuyện xúc động về thời chiến, về những người thân của mẹ đã hy sinh.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải thắp hương cho con tại nghĩa trang liệt sỹ huyện Sơn Dương.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải thắp hương cho con tại nghĩa trang liệt sỹ huyện Sơn Dương.

Sự quan tâm của các cấp, các ngành, các đơn vị là động lực giúp mẹ sống vui, sống khỏe bên con cháu.

Sự quan tâm của các cấp, các ngành, các đơn vị là động lực giúp mẹ sống vui, sống khỏe bên con cháu.

Ban chỉ huy Quân sự huyện Sơn Dương đến thăm, tặng quà tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải nhân Ngày Thương binh - Liệt sỹ 27-7.

Ban chỉ huy Quân sự huyện Sơn Dương đến thăm, tặng quà tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải nhân Ngày Thương binh - Liệt sỹ 27-7.

Item 1 of 5

Mẹ Cải kể cho đoàn viên, thanh niên đến thăm những câu chuyện xúc động về thời chiến, về những người thân của mẹ đã hy sinh.

Mẹ Cải kể cho đoàn viên, thanh niên đến thăm những câu chuyện xúc động về thời chiến, về những người thân của mẹ đã hy sinh.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải thắp hương cho con tại nghĩa trang liệt sỹ huyện Sơn Dương.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải thắp hương cho con tại nghĩa trang liệt sỹ huyện Sơn Dương.

Sự quan tâm của các cấp, các ngành, các đơn vị là động lực giúp mẹ sống vui, sống khỏe bên con cháu.

Sự quan tâm của các cấp, các ngành, các đơn vị là động lực giúp mẹ sống vui, sống khỏe bên con cháu.

Ban chỉ huy Quân sự huyện Sơn Dương đến thăm, tặng quà tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải nhân Ngày Thương binh - Liệt sỹ 27-7.

Ban chỉ huy Quân sự huyện Sơn Dương đến thăm, tặng quà tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cải nhân Ngày Thương binh - Liệt sỹ 27-7.

NGÓNG TRÔNG
CÁC ANH TRỞ VỀ

CHIẾN tranh khốc liệt, thân nhân các liệt sỹ luôn mong mỏi được đón các anh trở về quê hương bên gia đình, dòng tộc nhưng hiện thực đau thương nhiều liệt sỹ vĩnh viễn nằm lại ở chiến trường. Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã, xã Kim Phú (TP Tuyên Quang) năm nay đã bước sang tuổi 97 nhưng chưa bao giờ mẹ quên 2 người con của mẹ đã hy sinh khi tuổi mới đôi mươi. Các anh đã mãi mãi nằm lại tại chiến trường Lào và Campuchia. Mẹ Giã vẫn còn nhớ mãi khi liệt sỹ Lê Thanh Hải, con trai cả của mẹ nhập ngũ, mẹ có hỏi ý kiến để cưới vợ cho anh thì anh từ chối vì muốn làm tròn nhiệm vụ với tổ quốc còn chuyện cá nhân để sau này anh về thì tính. Mẹ ngậm ngùi: “Nó nói thế nên khi mất đi vẫn một thân, một mình, nhưng cũng may nó không cưới ai, không lại lỡ dở con gái nhà người ta, có thêm một người phụ nữ góa chồng khi còn trẻ”.

Mẹ Lâm Thị Giã được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vào năm 2015.

Mẹ Lâm Thị Giã được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vào năm 2015.

Liệt sỹ Lâm Văn Tuân, con trai thứ 2 của mẹ cũng thế, tiếp bước anh ra chiến trường, được làm y tá nên có nhiều thời gian viết thư về cho mẹ, chỉ tiếc rằng năm tháng xa xôi những kỷ vật ấy cũng không còn. Anh đã từng nói với mẹ: “Mẹ ơi, mọi người đi hết rồi, con cũng đi nhé, mẹ cứ yên tâm. Mẹ ở nhà giữ sức khỏe, con đi con về”.

Ông Lê Văn Hồng, con trai út của mẹ Giã thường phải động viên, trò chuyện để mẹ nguôi ngoai đi nỗi nhớ các anh.

Ông Lê Văn Hồng, con trai út của mẹ Giã thường phải động viên, trò chuyện để mẹ nguôi ngoai đi nỗi nhớ các anh.

“Con đi con về” – 4 chữ thôi nhưng mẹ Giã không thể nào quên, mẹ bảo ngày anh đi anh nói thế nhưng rồi cũng không về, cứ thế để lại mẹ trong nỗi nhớ khôn nguôi. Nhiều lần đi tìm hài cốt của các anh nhưng không tìm được, mẹ chỉ còn thấy các anh trong giấc mơ và 2 bức di ảnh đã nhuộm màu năm tháng.

Mẹ Giã vẫn ngày ngày ngón trông các anh trở về, nhiều thông tin về phần mộ các anh nhưng đều không đúng.

Mẹ Giã vẫn ngày ngày ngón trông các anh trở về, nhiều thông tin về phần mộ các anh nhưng đều không đúng.

Bằng Tổ quốc ghi công liệt sỹ Lê Thanh Hải.

Bằng Tổ quốc ghi công liệt sỹ Lê Thanh Hải.

Lãnh đạo Hội LHPN tỉnh và Trung đoàn 148 tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Nhớn, tổ 9, phường An Tường.

Lãnh đạo Hội LHPN tỉnh và Trung đoàn 148 tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Nhớn, tổ 9, phường An Tường.

KHẮC GHI CÔNG ƠN MẸ

THEO Sở Lao động, Thương binh và Xã hội, toàn tỉnh có hiện có 8 Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống. Các mẹ đều nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp... Mỗi đơn vị, tổ chức, cá nhân đã có những việc làm ý nghĩa thể hiện sự tri ân sâu sắc công lao của các Mẹ đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Đại diện Ban chỉ huy Quân sự Thành phố Tuyên Quang đến thăm, tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Đại diện Ban chỉ huy Quân sự Thành phố Tuyên Quang đến thăm, tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Mẹ Giã kể, mẹ được mọi người quan tâm nhiều lắm, các cháu thanh niên thường xuyên tới chơi, giúp mẹ dọn dẹp nhà cửa, chăm sóc vườn rau. Sự kiện quan trọng của tỉnh, của thành phố đều có người tới đưa giấy mời, đón mẹ đi dự, mẹ rất vui.

Bên cạnh sự quan tâm về mặt tinh thần thì mẹ Giã cũng như các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng khác đều nhận được các chính sách do Nhà nước chi trả hàng tháng, được các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nhận chăm sóc, phụng dưỡng như Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công ty Điện lực Tuyên Quang nhận phụng dưỡng, chăm sóc mẹ Lâm Thị Giã; Bộ Quốc phòng nhận phụng dưỡng mẹ Lương Thị Hồng ở xã Công Đa (Yên Sơn) và mẹ Phạm Thị Đượm ở xã Hùng Đức (Hàm Yên); Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh tỉnh Tuyên Quang phụng dưỡng mẹ Lê Thị Cải ở thị trấn Sơn Dương (Sơn Dương)…

Công ty Điện lực Tuyên Quang, đơn vị nhận chăm sóc, phụng dưỡng đến thăm và tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Công ty Điện lực Tuyên Quang, đơn vị nhận chăm sóc, phụng dưỡng đến thăm và tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Đoàn viên, thanh niên xã Kim Phú thường xuyên đến thăm, kể chuyện, đọc báo cho Mẹ Giã nghe.

Đoàn viên, thanh niên xã Kim Phú thường xuyên đến thăm, kể chuyện, đọc báo cho Mẹ Giã nghe.

Các bạn đoàn viên, thanh niên chăm sóc vườn cây giúp gia đình mẹ Lâm Thị Giã.

Các bạn đoàn viên, thanh niên chăm sóc vườn cây giúp gia đình mẹ Lâm Thị Giã.

Tỉnh đoàn Tuyên Quang tới thăm, tặng quà và tổ chức hoạt động "Bữa cơm cùng Mẹ" tại nhà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Tỉnh đoàn Tuyên Quang tới thăm, tặng quà và tổ chức hoạt động "Bữa cơm cùng Mẹ" tại nhà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Item 1 of 3

Đoàn viên, thanh niên xã Kim Phú thường xuyên đến thăm, kể chuyện, đọc báo cho Mẹ Giã nghe.

Đoàn viên, thanh niên xã Kim Phú thường xuyên đến thăm, kể chuyện, đọc báo cho Mẹ Giã nghe.

Các bạn đoàn viên, thanh niên chăm sóc vườn cây giúp gia đình mẹ Lâm Thị Giã.

Các bạn đoàn viên, thanh niên chăm sóc vườn cây giúp gia đình mẹ Lâm Thị Giã.

Tỉnh đoàn Tuyên Quang tới thăm, tặng quà và tổ chức hoạt động "Bữa cơm cùng Mẹ" tại nhà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Tỉnh đoàn Tuyên Quang tới thăm, tặng quà và tổ chức hoạt động "Bữa cơm cùng Mẹ" tại nhà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Ông Lê Văn Hồng, con trai út, người đang ở cùng mẹ Giã chia sẻ: “Bao năm qua việc tìm hài cốt của các anh tôi luôn được chính quyền địa phương và nhiều đơn vị hỗ trợ, gia đình rất cảm động. Các dịp lễ Tết và ngày kỷ niệm đều tổ chức đến thăm, tặng quà cho mẹ và gia đình đã giúp mẹ tôi vơi đi đau thương, mất mát, tiếp cho mẹ động lực để sống vui, sống khỏe cùng con cháu”.

Đại diện UBND xã Kim Phú thăm hỏi, tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Đại diện UBND xã Kim Phú thăm hỏi, tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Giã.

Những hy sinh thầm lặng, vô cùng to lớn, cao cả và thiêng liêng của các Mẹ đã tôn thêm những phẩm chất, đức tính tốt đẹp của người phụ nữ Việt Nam, là biểu hiện cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tài sản tinh thần vô giá, trường tồn cùng quê hương, dân tộc.

Thực hiện: Minh Hoàng
Trình bày: Thanh Thủy
Ngày xuất bản 24/7/2022

Trở về Báo Tuyên Quang